Məhəmməd Əmin Rəsulzadə (1884 -1955) - Forum

Çərşənbə, 2016-12-07, 0:52 AM
Welcome Qonaq | RSS

Black City

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə (1884 -1955) - Forum

[ New messages · Members · Forum rules · Search · RSS ]
Page 1 of 11
Forum » Maariflənmə » Biografi » Məhəmməd Əmin Rəsulzadə (1884 -1955)
Məhəmməd Əmin Rəsulzadə (1884 -1955)
Pasa_007Date: Bazar, 2012-11-11, 4:12 PM | Message # 1
Mayor Genearl
Group: Administrator
Messages: 312
Reputation: 0
Status: Offline
MEMMED EMIN RESULZADE (1884 -1955)

Azerbaycan milli istiqlal herekatinin ve tekce turk ellerinde deyil butun islam aleminde ilk respublika olan Azerbaycan Demokratık Respublıkasının banisi, sonralar ömür yolu zengin ve keşmekeşli hadiselerle dolu dastana çevrilen, xalqimizin ölümsüz lideri MEMMED EMIN RESULZADE…
1184, 31 yanvar — Memmed Emin (Axund Haci Molla Elekber oglu )Resulzade Bakida anadan olub . Ilk tehsilini –“Rus-Muselman Mektebi”nde, orta tehsilini Baki Texniki Mektebinde alir
1902-1907 — Genc Memmed Emin Resulzade Azerbaycanda rus mustemlekesine qarshi gizli mubarize aparan ilk teskilat yaradir; edebi ve siyasi fealiyyete bashlayir
1908-1910 — çar teqibleri uzunden Memmed Emin Veteni terk edib ,irana getmeye mecbur olur. Tebrizde Settarxan ve onun silahdaslari ile gorusur,iranda sah rejimine qarsi inqilabin esas rehberlerinden olur.Cenubi Azerbaycanda dogma xalqinin acinacaqli veziyyetini gorur ve bu Memmed Emin Resulzade yaradiciligina tesirsiz QALMIR. Memmed Emin iranda Avropa tipli jurnalistikanin esasini qoyur ; Memmed Emin iran democrat partiyasinin esas yaradicilarindan biri olur. Sonralar iranli alim S.H. Tagizade Resulzadenin xatiresine hesr etdiyi nekroloqda yazacaq “ Modern Avropa qezet formasini ilk defe irana getiren
1911 — irandaki teqiblere gore Memmed Emin Resulzade Turkiyeye muhaciret edir “Turk Yurdu “ adli jurnalinin feal yazarlarindan olur
1913-1918 —Resulzade vetene qayidir. “Musavat”in şöbeleri Azerbaycanin butun qezalarinda,Rusiya,Ukrayna,Gurcustan,ermenistan,Turkustan,Cenubi Azerbaycan,iran ve Turkiyede achilir. Resulzade Rusiya parlamentine Azerbaycan ve Turkustandan millet vekili ve eyni zamanda AZERBAYCAN MILLI ŞURASInin sedri seçilir
1918-,28 MAY — Azerbaycan musteqil dovlet élan edilir . Resulzade ve şura üzvleri Istiqlal Beyannamesini ayaq uste dinleyir. Butun ölkelerin radiostansiya ve qezetleri Azerbaycanın musteqilliyi xeberini dunyaya yayir.
1920 — Rusiyanin Azerbaycana hucumu ve 28 aprel hadiselerinden sonra Resulzade Lahicda hebs olunur Bundan xeber tutan Stalin özü şexsen hebsxanaya gedib Resulzadeni azad etdirir. Bununla Stalın 1905-de onu (Stalini ) ölümden qurtaran keçmiş inqilabçi dostu Memmed Emin Resulzade qarşisinda öz tarixi vicdan borcunu yerine yetirir .Stalın Resulzadenı Moskvaya aparib Milletler Komissarliginda yuksek vezifeye teyin edir
1922 —Resulzade elmi tedqiqat adi ile Peterburqa , oradan ise dostlarinin yardimi ile Finlandiyaya gedır .Belelikle Resulzadenin muhaciret dövrü başlanir
1923-1946 — bu iller erzinde Resulzade Avropa ölkelerinde – Turkiye, Ruminiya, Almaniya, Polsada -- muxtelif vezifelerde çalişir; turk, rus ingilis, polyak, fransiz,alman ve b.dillerde meqaleleri cap olunur
1947-1954 — Memmed Emin Resulzade Turkiyeye (Ankaraya) köçür ve ömrünün sonuna qeder orada yaşayir. Xalqımızın tarixi ile bagli eserlerii ve meqaleleri muxtelif dillerde çap olunur
1955,6 mart — saat 23;10, Ankara Universitetinin tibb fakultesi klinikasinda şeker xesteliynden yatan Memmed Emin Resulzade 3 defe “ Azerbaycan… Azerbaycan… Azerbaycan…’ deyerek ebediyyete qovuşur.
7 mart — 22:45 ,Ankara radiosu Azerbaycanin milli lideri Memmed Emın Resulzadenin vefatini teesufle bildirir/
Memmed Emin Resulzade Ankara ,Esri mezarliginda defn olunub. Vefati munasibetile bir çox olkelerde – Turkiye, iran , Qerbi Avropa olkelerinde muxtelif nekroloqlar cap olunub . Bunlardan en maraqlisi iranli alim bir zamanlar Resulzade ile birge iran inqilabibin esas rehberlwerinden hesab edilen , sonradan şah rejimi terefdarina chevrilen ve dogma xalqina yad adam olan Seyid Hesen Tagizadenin yazdigi nekroloqdur. O, yazirdi : “ Resulzade butun omrum boyunca Şerq dunyasinda tayina rastlaşmadigim , mubaligesiz söyleye bileceyim fövqelade nadir insanlardan biri idi. Memmed Emin bey terbiyeli, quvvetli ve saglam mentiq sahibi , temiz qelbli, dogru sozlu, metanetli,tam menasiyle dürüst, fıkir ve yoluna derin bir inam besleyen fedakar, mucahid ve örnek bir insandı. Belelerine zemanemizde ve hele bizim tereflerde rast gelmek mumkun deyildi. “1992-ci ilde Azerbaycanin yeniden oz istiqlaliyyetine qovushmasi Memmed Emin Resulzadenin iller Önce peygembercesine söylediyi sözlerin dogrulugunu bir daha tesdiq etdi. Edib özunden sonra gelen nesle muracietle yazmishdi:
“ — Senden evvelki nesil yoxdan bir bayraq , bir muqeddes ideal remzi yaratdi.onu min müşkülatla ucaldaraq dedi ki : “BIR KERE YUKSELEN BAYRAQ BIR DAHA ENMEZ”.Bunu deyerken o bu gunku öksüzane menzereni hesaba almamiş deyildi.Bu onun terefinden tesevvur olunmuşdu. O, senin o zaman bu bayragi çiyinlerine alib, mesumane bir terzde küçe-küçe dolaşaraq “Ireli,ireli Azerbaycan esgeri!” deeye esger kimi addim atdigini görmüş ve bu sözü cesaretle söylemişdi. Elbette ki , sen onun bu umidini qirmayacaq, bu gun parlament binasi üzerinden Azerbaycan turklerinin yaniqli turkulerine, üreklerine enmiş bu bayragi tekrar o bina uzerine dikecek…
—Ya qazi, ya şehid olacaqsan!” Memmed Emin Resulzadenin üreyinin qani ile yazdiği bu müraciet bize,1980-in sonlarindan sovet imperiyasi vaxtinda 3 rengli bayraqlarla Baki küçelerine çixib “Azadliq!”, “Istiqlaliyyet!” bağiran , Azadliq meydaninda iradesini butun dunyaya bildiren baci ve qardaşlarimiza ünvanlanmışdı.
Yalniz xalqina, onun gücüne inanan, tarixine, meneviyyatina, psixologiyasina, istiqlaliyyet eşqine derinden beled olan MÜDRIK VETENPERVER bir REHBER ölkenin düşdüyü ağir veziyyetde bu sozleri şüurundan ,qelbinden keçire ve diline getire bilerdi. RESULZADE PUBLISISTIKASININ GÜCÜ HER ŞEYDEN EVVEL ONUN XALQ AZADLIQ IDEALLARINA OLAN INAMININ SARSILMAZLIĞINDA IDI.

P.S. Materialda elm xadimleri Movsum Aliyev ve Bekir Nebiyevin yazilarindan edilib
 
Forum » Maariflənmə » Biografi » Məhəmməd Əmin Rəsulzadə (1884 -1955)
Page 1 of 11
Search:

Copyright MyCorp © 2016
Create a free website with uCoz
Купить ссылку здесь за руб.
Поставить к себе на сайт